• englishfrançaisportuguêstetum
Centro Audiovisual Max Stahl Timor-Leste
HomePesquisa
DocumentoDocumentoDocumentoDocumentoDocumentoDocumentoDocumentoDocumentoDocumentoDocumentoDocumentoDocumentoDocumentoDocumentoDocumentoDocumentoDocumentoDocumentoDocumentoDocumentoDocumentoDocumentoDocumentoDocumentoDocumentoDocumentoDocumentoDocumentoDocumentoDocumentoDocumentoDocumentoDocumentoDocumentoDocumentoDocumentoDocumentoDocumentoDocumentoDocumentoDocumentoDocumentoDocumentoDocumentoDocumentoDocumentoDocumentoDocumentoDocumentoDocumentoDocumentoDocumentoDocumentoDocumento
Entrevista ho lian inglés: Ativista ba dame ne’ebé estraga aviaun Hawk ida ne’ebé fa’an tiha ba militár Indonézia sira hodi “prevene krime ida”.
Impressão 
  • Descrição
  • Storyboard
  • Sekuénsia sira
  • Documentos de Suporte
Identificação
ID Dokumentu nian 222
Lian TT
ID CAMSTL BETA_96_0043
ID Ina VDD11001436
Dokumentu nia Tipu rush
Fundu CAMSTL public
Archivo CAMSTL
Dokumentu nia Jéneru Elément brut, Reportage
Pasta temática Feto, Solidariedade Internasional, CAMSTL UC Loke, Informasaun Economico, Politico ho Sosial
Arquivo Solidariedade, História, Resistance
 
Títulos
Titulu Entrevista ho lian inglés: Ativista ba dame ne’ebé estraga aviaun Hawk ida ne’ebé fa’an tiha ba militár Indonézia sira hodi “prevene krime ida”.
Títulu nia Nota Rush in SwedeEntrevista iba Suecia ho activista husi feto nain 4 nebe estraga aviaunn
 
Data sira
Data Filmajen nian 01/07/1996
a 01/07/1996
Durasaun 00:27:18
 
Testu sira
Rezumu konteúdu Rezumu

Joanna Wilson (Reinu Unidu) Andrea Needham (Reinu Unidu), Lotta Kronlid (Suésia) tama barreira-seguransa iha fábrika British Aerospace nian iha Warton, Lancashire. Sira simu apoiu husi elementu dahaat maka Angela Zelter (Estadus Unidus) ne’ebé hein iha liur. Feto na’in 4 ne’e hein julgamentu ba fulan 6 iha prizaun (haree livru husi Andrea Needham “The Hammer Blow” [Martelu nia Bakun], 2017). 

Iha tribunál ativista sira hetan akuzasaun katak “violasaun propriedade privadu” no “halo aat ho motivu kriminozu" ho valór millaun 2 libra esterlina sira (millaun 3 million USD). Ativista sira hatán katak sira-nia hahalok atu estraga aviaun ne’ebé prontu atu entrega ba Forsa Aérea Indonézia nian loron 29 fulan Janeiru 1996 sai devér ida atu prevene krime, tanba aviaun ne’e sei uza atu “oho” ema iha Timor-Leste. Tanba ne’e, ativista sira explika katak sira-nia hahalok hanesan detensaun ne’ebé sidadaun baibain halo (“citizen’s arrest”) ne’ebé legál tuir lei: "Sidadaun ida bele uza forsa ne’ebé razoavel hodi prevene krime ida …". Juri tribunál nian la konsege foti desizaun. Ida-ne’e sai vitória dahuluk iha istória ativismu ba dame. 

Ho Detalle 

Joanna Wilson, ativista husi movimentu Ploughshares (grupu Seeds of Hope [Fini ba Esperansa]. Nia serbisu hamutuk ho feto na’in tolu. Nia tama fábrica British Aerospace nian iha Warton, Lancashire, loron 29 fulan Janeiru, 1996 kalan. Nia uza martelu ida atu estraga no “dezarma” aviaun militár Hawk ida ne’ebé prontu atu entrega ba Indonézia. Joana ho feto na’in tolu seluk hetan akuzasaun husi autoridade sira no hela fulan neen iha prizaun. 
Iha tribunál Liverpool nian, sira defende an. Sira hetan desizaun la iha sala ka kulpa. Desizaun ne’e sai desizaun dahuluk iha istória ativista sira ne’ebé hasoru komérsiu internasionál kilat sira-nian.

Entrevista ne’e halo tiha durante nia vizita ba ninia belun no akuzadu iha prosesu hanesan, Lotta Kronlid, liutiha nia libertasaun. Joanna explika nia motivu no argumentu sira ne’ebé uza atu konvense juri tribunál nian. Nia hatete katak desizaun Governu Reinu Unidu nian hodi fó-lisensa ba BAC atu fa’an aviaun Hawk hanesan situasaun empreza Alemaña nian IG Farben ne’ebé fa’an gás Zyklon B no hetan kondenasaun relasiona ho jenosídiu ema judeu nian iha Julgamentu Nuremberga hafoin Funu Mundiál Daruak.
 
Sira hatete katak feto na’in haat sira-nia hahalok hanesan sira-nia devér nuudar sidadaun atu uza forsa ne’ebé razoável hodi hapara krime ida ne’ebé besik ona bainhira autoridade sira lakohi ka labela halo buat ruma. Sira-nia absolvisaun sai hanesan “cause célèbre” [kazu ne’ebé ema hotu hatene] ba advogadu no jornalista sira iha mundu tomak no fabrikante kilat hotu hakfodak no ta’uk. Joanna hein katak liutiha manán istóriku ne’e ba ativista ba dame sei iha susesu sira-seluk. 

-Iha Londres, entrevista ho Liem Soei Liong, ativista husi Indonézia, membru husi organizasau direitus umanus nian TAPOL. Nia hatete katak luta Rezisténsia nian iha Timor-Leste sai ezemplu no inspirasaun ba movimentu ba demokrasia iha Indonézia.
Nota sira 20181213 Manuela Hatama Tradusan Tetun Luis Pinto
Notes de roagem Location : SWEDEN , Western Sweden, where Joanna Wilson was visiting fellow activist Swedish Lotta Kronlid and other women peace activists
Ancient BETA 96.0043
 
Indeksasaun
Deskritór sira Timor-leste; Direitu umanu; militant; Indonézia; occupation étrangère; génocide; Lancastre; usine; procès; désarmement; aviaun funu nian; justice; ema resistensia; démocratie; opposition; Metadata UC English Mx; Metadata UC English Revisão Luis; Metadata UC Tetun LUIS; Metadata UC Portugues LUIS; Metadata 3 Tetun, Portugues, English; Falta Metadata Français; Metadata 4; solidaridade
Fatin Reino Unido; Londres; Suecia
Partisipante sira FOUR WOMEN who Disarmed a HAWK; Joana Wilson
Pessoa BRITISH AEROSPACE FACTORY at WARTON
 
Direitos
Genérico Stahl, Max
Produtór Centre d'archives Max Stahl Timor Leste
Tinan Produsaun nian 1996
 
Lian sira
 
Dadus Jestaun nian
Status
Data da criação 28/02/2013
Halo husi 1
Data de modificação 21/02/2019